Thể thao "bùng cháy" trong những dãy nhà gạch đỏ
— Dùng "công phu thêu hoa" để thành phố ấm áp hơn (Phần 3)
Gần đây, tại sân pickleball trong Khu văn hóa thể thao Bách Hoa 1970 ở thành phố Bảo Định, người dân đang chơi pickleball. Ảnh: Thôi Ngọc Khiết, phóng viên tập sự báo Hà Bắc Nhật báo.
Quả cầu lông trắng bay qua bay lại, tiếng đánh cầu hòa cùng tiếng reo hò vang vọng trong nhà thi đấu cao rộng. Bật bước, xoay người, đập cầu, các tay vợt thiếu niên đang thi đấu sôi nổi.
Ngày 1/10, giải cầu lông mở rộng thanh thiếu niên "Ngôi sao tỏa sáng tương lai" khởi tranh tại nhà thi đấu cầu lông Yonex thuộc Khu văn hóa thể thao Bách Hoa 1970 ở thành phố Bảo Định.
Nhà thi đấu chuyên nghiệp đạt chuẩn này được cải tạo từ một nhà xưởng công nghiệp cũ. Phóng tầm mắt khắp khu, những dãy nhà xưởng gạch đỏ nối liền nhau trải dọc theo các con đường, những đường nét công nghiệp mạnh mẽ tạo nên sự tương phản rõ rệt với các khu nhà dân xung quanh.
Tiền thân của khu này là Nhà máy biến áp đường sắt thuộc Công ty TNHH Công nghiệp Điện khí Đường sắt Trung Quốc, được xây dựng năm 1970. Máy móc vận hành ầm ầm suốt mấy chục năm, đến năm 2017 nhà máy di dời toàn bộ, thiết bị bị tháo dỡ, nhà xưởng bỏ trống. Sau đó, dãi nắng dầm mưa, mái nhà dột, tường bong tróc, khu đất bị bỏ hoang suốt tám năm.
"Báo cáo kiểm tra tổng thể khu phố tổng hợp đường Bách Hoa, thành phố Bảo Định" đã chỉ ra các vấn đề của khu vực này: tài sản công nghiệp cũ bị bỏ không, sử dụng kém hiệu quả; cấp độ tiêu dùng thương mại thấp; bản sắc văn hóa của khu phố chưa nổi bật.
Vấn đề đã bày ra trước mắt, giải quyết thế nào?
"Quan điểm của chúng tôi là giữ lại tối đa diện mạo nguyên bản của khu nhà máy." Giám đốc Khu văn hóa thể thao Bách Hoa 1970 Trịnh Nghị cho biết, dự án cải tạo nâng cấp khởi động vào tháng 3/2025, không đập phá xây mới quy mô lớn, thiếu gì bổ sung nấy, hỏng gì sửa nấy.
Mọi việc đều nằm ở những chi tiết nhỏ. Hệ thống điện cũ đã xuống cấp được nâng cấp và tăng công suất chuyên biệt. Đường ống cấp thoát nước và phòng cháy chữa cháy được quy hoạch thi công lại, mặt đường được lát mới, đồng thời bổ sung cây xanh. "Trước đó, kết quả đánh giá an toàn các công trình trong khu cho thấy phần lớn công trình có thể tái sử dụng." Trịnh Nghị nói, "Dự án cải tạo áp dụng mô hình 'cải tạo vi mô', chi phí có thể kiểm soát và lưu giữ tối đa ký ức công nghiệp."
Chỉ cải tạo tốt nhà xưởng thôi là chưa đủ, điều then chốt là phải vận hành bền vững.
Việc thu hút đầu tư ban đầu không hề suôn sẻ. "Những khu chúng tôi từng vận hành trước đây có loại hình kinh doanh chủ lực là ăn uống giải trí, ban đầu định áp dụng y nguyên sang đây." Trịnh Nghị nói, nhưng các chủ nhà hàng đến xem xong là quay đầu bỏ đi. Phần lớn nhà xưởng cũ có diện tích đơn lẻ lớn, trần quá cao, chi phí sửa sang để làm nhà hàng cao đến đáng sợ, các chủ kinh doanh không muốn bỏ tiền.
Đội ngũ đổi hướng suy nghĩ, trước hết xem công trình phù hợp với cái gì. Nhà xưởng cao, rộng, lớn, vốn dĩ rất hợp làm nhà thi đấu thể thao. Nhìn ra xung quanh, trong bán kính 5 km dân cư đông đúc, trường học dày đặc, nhu cầu đào tạo thể thao cho thanh thiếu niên rất lớn. Lật ngược điểm yếu lại, chính là ưu thế.
Đổi cách nghĩ, con đường liền thông suốt. Tháng 4/2025 bắt đầu thu hút đầu tư, nhà thi đấu cầu lông đầu tiên đi vào hoạt động. Sân bãi chuyên nghiệp, vị trí gần gũi với người dân, nhanh chóng thu hút đông người. Ngay sau đó, các loại hình thể thao như phòng tập võ thuật đối kháng, trung tâm huấn luyện thiết bị bay không người lái cho thanh thiếu niên, sân pickleball lần lượt vào hoạt động.
Trung tâm sự kiện Greg có mặt bằng 4.000 m², trước đây là phân xưởng lắp ráp. Phía trên võ đài quyền anh, ba tầng đèn chiếu lớn rủ xuống từ giàn khung cao 21 mét, lồng bát giác, khán đài đều đầy đủ. "Tháng trước vừa tổ chức xong một giải quyền anh thanh thiếu niên toàn quốc, tháng này vẫn còn giải đấu." Tổng giám đốc Trung tâm sự kiện Greg Mạnh Phàm Vĩ cho biết. Ngoài ra, tháng 7 năm nay trung tâm đã xây dựng cơ sở học tập trải nghiệm, chủ yếu về võ thuật đối kháng cho thanh thiếu niên.
Mô hình vận hành "tuần nào cũng có hoạt động, tháng nào cũng có giải đấu" giúp khu luôn tràn đầy sức sống. Cùng với việc các thương hiệu thể thao chuyên nghiệp như Yonex, võ thuật Greg vào hoạt động, khu đã hình thành hiệu ứng tập trung của kinh tế sự kiện.
Thể thao thu hút người đến, dịch vụ đi kèm đón nhận. Khu thu hút đầu tư chính xác theo hướng "thể thao +". Mọi người chơi thể thao xong liền đổ vào các nhà hàng đặc sắc trong khu. Tháng 5 năm nay, đơn vị kinh doanh cuối cùng vào hoạt động, khu đã được thuê kín. Hiện nay, trong khu có hơn 50 đơn vị kinh doanh gồm các thương hiệu thể thao, nhà hàng đặc sắc, cơ sở giáo dục đào tạo, tổng vốn thu hút đầu tư hơn 80 triệu nhân dân tệ, thúc đẩy nâng cấp thương mại và tiêu dùng của khu vực.
Biểu tượng của khu là một ống khói cũ cao 24 mét, vốn là công trình phụ trợ của lò hơi, không bị dỡ bỏ hay phá hủy, sau cải tạo đã trở thành cảnh quan trung tâm của một quán đồ nướng. Tường gạch đá được giữ nguyên trạng, những khẩu hiệu cổ điển dán trên tường, bàn ghế gỗ xếp hàng, không khí phong cách công nghiệp ngập tràn. Ngoài ra còn có 9 cơ sở giáo dục đào tạo bám rễ trong khu, dựa vào nguồn lực các trường học xung quanh, đáp ứng nhu cầu học tập của nhiều độ tuổi khác nhau.
Vận hành chưa đầy một năm, sự lột xác của khu nhà máy cũ đã thấy rõ bằng mắt thường. Khu đã đón tổng cộng hơn 80.000 lượt người, lượng khách bình quân mỗi ngày 900 lượt, đỉnh điểm vào ngày lễ vượt 2.000 lượt; doanh thu bình quân hàng tháng của khu hơn 5 triệu nhân dân tệ, tạo việc làm cho hơn 400 người; tổ chức tổng cộng hơn 80 giải đấu và sự kiện, hình thành vòng tuần hoàn tích cực "thể thao dẫn dắt, tiêu dùng liên kết, kinh tế tăng hiệu quả". Nhà máy bỏ không ngày nào đã trở thành động lực sức sống của cả khu vực. Thiếu hụt về thể thao công cộng được bù đắp, di sản công nghiệp được hồi sinh, cấp độ tiêu dùng được nâng lên, khu phố cũng có dấu ấn văn hóa riêng.
Trịnh Nghị cho biết, khu sẽ đầu tư thêm 12 triệu nhân dân tệ để mở rộng mảng đào tạo thể thao thanh thiếu niên, đẩy mạnh kết hợp thể thao và giáo dục. Cơ sở mới của Học viện Mỹ thuật Công nghệ Hà Bắc sắp chuyển đến ngay bên cạnh, nhóm khách hàng tiêu dùng mới vẫn đang tăng lên.
Khu được tu sửa giữ nguyên nét cũ, cải tạo và điều chỉnh nhỏ, bù đắp nhu cầu dân sinh, khơi dậy sức sống cho cả khu vực. Bên trong lớp vỏ gạch đỏ của những nhà xưởng cũ, sức nóng của thể thao đã bùng lên, đồng thời nhen nhóm hơi ấm đời thường gần gũi trong tầm tay. (Thôi Ngọc Khiết, phóng viên tập sự Hà Bắc Nhật báo)